De Nachtwacht in 160.000 houten pixels

Meesterparketteur Jakko Woudenberg heeft een grote droom. Letterlijk en figuurlijk. De Nachtwacht maken, op ware grootte van zo’n 16 vierkante meter. Niet van verf, maar van hout. Jakko heeft drie jaar vrijgemaakt voor dit monsterproject, waarmee hij mensen wil verbinden. In een serie interviews volgen we hem in het hele proces van idee tot realisatie. “De eindbestemming is onbekend, maar spectaculair wordt het zeker!”

Als erkend meesterparketteur heeft Jakko zijn sporen ruimschoots verdiend. Hij heeft ruim 20 jaar ervaring, al 18 jaar in zijn eigen bedrijf en deed meermaals mee aan het NK parketleggen. Een trotse vakman dus. En toch ontbrak er iets. “Door een moeilijke periode in mijn leven was ik de verbinding met mezelf kwijt”, verklaart Jakko. “Wie ben ik en wat wil ik nou echt? Ik miste creativiteit. Naast mijn bedrijf Gevloerd ben ik daarom gestart met Dutch Wood Artist voor unieke, kunstzinnige projecten.”

Unieke projecten

De eerste creatieve opdracht was een portret van Leeghwater voor de gemeente Alkmaar. “Daardoor schoot de Nachtwacht weer in mijn hoofd. Met dat idee speelde ik al 23 jaar, sinds ik mij als leerlingparketteur afvroeg: zou ik de Nachtwacht van hout kunnen maken? Nu leek dat ineens mogelijk. Voordat ik dit idee kon uitwerken, volgde een nieuwe opdracht voor een vloer met 75 organische jaarringen. Een waanzinnig project dat wereldwijd prijzen in de wacht sleepte, waaronder de Vakwerk Award 2020. Ik was duidelijk op de goede weg. Die Nachtwacht moet er komen!”

Verbinding met jezelf en elkaar

Jakko besluit er vol voor te gaan. Hij legt zijn bedrijf drie jaar stil, verkoopt zijn huis en betrekt een appartementje boven zijn atelier. Ook zoekt hij sponsors, zoals leverancier van parketproducten Bona, parketfabriek Lieverdink, de Amsterdamsche Fijnhouthandel en Bouwmaat. Alles om geld en dus tijd vrij te maken. “Soms word ik voor gek verklaard. Maar mijn intuïtie zegt dat ik dit moet doen om mensen te inspireren om, net als ik, de verbinding met zichzelf en elkaar te zoeken.”

160.000 pixels, 50 houtsoorten

Inmiddels zijn we anderhalf jaar verder en zijn de voorbereidingen bijna klaar. Jakko: ”De Nachtwacht wordt opgebouwd uit pixels van 1 cm2. In totaal zijn dat dus 160.000 pixels. Of liever nog 200.000, want ook de delen die ooit van de Nachtwacht zijn afgehaald wil ik eigenlijk weer toevoegen. Er worden 50 verschillende houtsoorten gebruikt. Al het hout dat ik gebruik is FSC of PEFC, rest- of afvalhout en daar zitten hele bijzondere tussen, zoals Blue Mahoe dat alleen op Cuba en Jamaica groeit.”

Kleuren op nummer

Al die pixels moeten natuurlijk op de juiste plek komen. “Eerst heb ik de Nachtwacht gepixeld en op ware grootte geprint. Vervolgens is hij verdeeld in 396 stukjes van 20 bij 20 cm. Kleinere paneeltjes houden het behapbaar en zorgen dat het werk straks te verplaatsen is. Ik dacht handmatig de juiste houtsoorten bij elk paneel te kunnen zoeken, maar dat werkt niet. Je raakt simpelweg het overzicht kwijt. Senne, een bijzondere intelligente jongen, heeft toen een computerprogramma voor mij geschreven. Dat zet de pixels om naar kleurcodes voor de betreffende houtsoort. Dan wordt het een soort kleuren op nummer.”

Vertaalslag van schilderen naar hout

Het digitale beeld maakt ook een vertaalslag van schilderen naar hout. “De Nachtwacht heeft een hele donkere achtergrond. In pixels geeft dat grote zwarte vlekken. Het beeld is daarom iets opgelicht, zodat er meer details zichtbaar zijn. Laatst heb ik een eerste testpaneel gemaakt, maar dat heeft nog te weinig contrast. We moeten dus terug naar de tekentafel. Ik kan pas aan het werk als het bestand perfect is.”

Diagonale houtstructuur

In de tussentijd zaagt Jakko heel veel pixels. “Ik gebruik geen kopshout, maar zet de houtstructuur diagonaal op de pixel. Als je de structuur per pixel draait, geeft dat meer kleur en diepte in het schilderij. Alle pixels zaag ik dus handmatig. Op een tiende millimeter nauwkeurig, zodat het precies past, maar er niet te veel spanning op het paneel komt die de pixels omhoogduwt. Het is echt een ambacht, dat wil ik ook laten zien.”

Samen op zoek naar verbinding

Het productieproces is al helemaal uitgedacht. De ‘bouwtekeningen’ van elk paneel worden in een speciale tafel gelegd met uitsparingen van 20 bij 20 cm. Dan is het een kwestie van de pixels op de juiste plek leggen, een paneel op de achterkant lijmen, opspannen en vastzetten met lijmklemmen. “Door het gestroomlijnde proces en het kleuren op nummer, kan ik samen met andere mensen panelen maken. Ook dat is verbinding. Iedereen die het leuk vindt, kan zich aanmelden via mijn website. Daar kun je ook een pixel sponsoren. Dan steun je het project én de Dutch Wood Artist Foundation die het belang van creativiteit bij ambachten onder de aandacht brengt bij de jeugd.”

“Ik hoop dat zo veel mogelijk mensen samen met mij op zoek gaan naar verbinding. En dat mijn Nachtwacht de wereld over gaat. Het is ‘functional art’. Je mag er straks op staan, lopen en dansen. Dan beleef je de Nachtwacht vanzelf op een andere manier. Daarnaast wil ik aan elk paneel een verhaal koppelen dat gaat over verbinding. De exacte invulling moet nog vorm krijgen, samen met mensen die in dit proces op mijn pad komen. Maar het is sowieso bijzonder dat iedereen straks kan zien, wat ik in mijn hoofd al die tijd al zag.”